FAQ and links

VEELGESTELDE VRAGEN

 

1) WAT kan ik DOEN?

Er zijn veel acties die u kan ondernemen. Hieronder kan u enkele voorbeelden vinden:

  • Koop pas exotische dieren of planten als u er zeker van bent dat u deze mag houden
  • Neem contact op met uw regionale bevoegde autoriteit over het houden van gezelschapsdieren die in de IUS-verordening zijn opgenomen maar die u al in bezit had voordat de lijst in werking trad
  • Laat nooit (uitheemse) dieren vrij in het milieu
  • Zorg ervoor dat uw huisderen onmogelijk kunnen ontsnappen
  • Laat uitheemse planten zich niet buiten uw tuin verspreiden
  • Koop inheemse planten voor uw tuin/vijver/aquarium
  • Gooi aquarium- of vijverplanten nooit in sloten, rivieren of meren. Gooi ze in de compostbak
    • Klik hier voor een brochure over het gebruik en de verwijdering van waterplanten
  • Hebt u uitheemse soorten gezien in de natuur? Meld ze op een van de onderstaande websites:
  • Meer praktische tips kan je vinden op : http://www.1001voorbiodiversiteit.be/nl/tips

2) VALLEN UITHEEMSE SOORTEN DIE ZICH DOOR DE KLIMAATVERANDERING VAN NATURE VESTIGEN OOK ONDER DEZE VERORDENING?

Nee. Soorten die als gevolg van de klimaatverandering in de EU voorkomen, worden niet beschouwd als exoten. Zij steken geen ecologische grenzen over en komen niet in een volledig verschillende omgeving terecht. Dit is een natuurlijk aanpassingsproces.

3) WAAROM STAAN SOMMIGE BEKENDE INVASIEVE UITHEEMSE SOORTEN NIET OP DE unieLIJST?

De lijst met voor de Unie zorgwekkende invasieve uitheemse soorten is niet volledig en omvat niet alle invasieve soorten die zich in Europa verspreiden. Sommige welbekende invasieve uitheemse soorten staan niet op de lijst omdat

  • er geen risicobeoordeling voor bestaat (deze liggen aan de basis van de opname van een soort op de lijst) ,
  • er in de risicobeoordeling nog informatie ontbreekt die door de Verordening wordt vereist
  • omdat er in de risibobeoordeling onvoldoende bewijs is dat de soort aan de criteria voor opname voldoet. Zo is er bijvoorbeeld voor Japanse duizendknoop op dit moment onvoldoende bewijs dat opname op de Unielijst de nadelige effecten van deze soort doeltreffend en op een kostenefficiënte manier zou verminderen, beperken of verzachten.

4) WAT ALS EEN INVASIEVE UITHEEMSE SOORT NIET OP DE UNIELIJST STAAT?

Het is aan elke lidstaat om invasieve uitheemse soorten te bestrijden die op hun grondgebied voorkomen maar niet op Europees niveau zijn opgenomen. Bovendien kunnen lidstaten invasieve uitheemse soorten op een nationale lijst plaatsen, en passende maatregelen bepalen overeenkomstig artikel 12 van de IUS-verordening. In België is deze procedure beschreven in het samenwerkingsakkoord.

5) MOET ELKE UITHEEMSESOORT WORDEN UITGEROEID?

Nee. Uitheemse soorten zijn alleen zorgwekkend als ze een negatief effect hebben op de biodiversiteit, de ecosysteemdiensten en/of de economie. In die omstandigheden worden ze invasieve uitheemse soorten genoemd.

Als een soort op de lijst met voor de Unie zorgwekkende invasieve uitheemse soorten wordt opgenomen, zijn lidstaten verplicht om beheersdoelstellingen op te stellen voor de soorten die al op hun grondgebied aanwezig zijn. De mogelijke beheersdoelstellingen omvatten uitroeiing, maar ook indamming (de soort beperken tot één gebied, ongeacht de populatie) of beheersing (de populatie onder controle houden) maar ook niets doen als er geen (kosten-)effectieve manier is om de soort te bestrijden. Wanneer een soort voor het eerst op het grondgebied voorkomt, moet deze volledig en definitief worden uitgeroeid.  

6) KAN IK EEN EXOTISCHE SOORT OP DE LIJST VAN DE IUS-VERORDENING ALS HUISDIER HOUDEN?

Ja, particuliere eigenaren die hun huisdier hebben verkregen tot 1 jaar nadat de soort op de lijst gezet werd, mogen hun huisdier houden tot het einde van het natuurlijke leven van dat dier, op voorwaarde dat het niet kan ontsnappen en zich niet kan voortplanten. Uw dier mag alleen worden vervoerd voor zijn of haar welzijn, bijv. een bezoek aan de dierenarts of dierenhotel, of als u verhuist. Het is niet nodig om uw dier te steriliseren of castreren, maar het is uw verantwoordelijkheid om te voorkomen dat het zich kan voortplanten. De IUS-verordening vereist niet dat u een vergunning hebt om uw dier te houden, maar dit kan onder andere wetgeving wel verplicht zijn. Raadpleeg de website van de bevoegde autoriteiten om ervoor te zorgen dat u aan alle wetgeving voldoet.

Vlaanderen: https://www.natuurenbos.be/

Wallonië: https://spw.wallonie.be/

Brussel: https://leefmilieu.brussels

7) WAT KUNT U DOEN ALS U EEN OP DE LIJST VERMELDE SOORT IN HET WILD ZIET?

Burgers kunnen de invasie van lijstsoorten helpen indammen door hun waarnemingen te melden in het surveillancesysteem dat door de bevoegde autoriteiten is opgezet ter uitvoering van de IUS-verordening in België. Het is raadzaam om een digitale foto toe te voegen om het validatieproces te vergemakkelijken.

Waarnemingen kunnen worden gemeld via de volgende kanalen:

8) MOET BELGIË OOK INGRIJPEN VOOR SOORTEN DIE IN BELGIË NIET INVASIEF KUNNEN WORDEN?

Ja. Sommige soorten kunnen in België als onschadelijk worden beschouwd of zelfs een economisch of cultureel voordeel bieden, maar in andere gebieden ernstige problemen veroorzaken. Afwijkingen toestaan op geografische basis is geen optie, omdat een van de hoekstenen van de Europese Unie de gemeenschappelijke markt is. Er kan dus geen rekening worden gehouden met regionale variatie in invasiviteit aangezien verspreiding of transport vanuit de ene lidstaat naar de ander (waar kolonisatie wel mogelijk is) niet kan worden uitgesloten. Bovendien is er in deze tijden van klimaatverandering geen garantie dat deze exoten niet invasief kunnen worden op plaatsen waar ze op dit moment nog geen probleem vormen voor het ecosysteem.

9) WORDEN DE VOOR DE UNIE ZORGWEKKENDE INVASIEVE UITHEEMSE SOORTEN VOLLEDIG VERBODEN binnen Europa? 

Niet noodzakelijk. De IUS-verordening biedt ruimte voor enkele uitzonderingen. Deze uitzonderingen maken de activiteiten mogelijk van instellingen die zich bezighouden met ex situ instandhouding (d.w.z. de instandhouding van een soort buiten het land van herkomst van de soort), onderzoek of medicinale toepassingen van bepaalde soorten op de lijst. Zij kunnen bij hun lidstaat een vergunning aanvragen. Ander gebruik kan eveneens worden toegestaan, maar alleen in uitzonderlijke gevallen, om redenen van dwingend openbaar belang, waaronder redenen van sociale of economische aard. In alle gevallen moet de insluiting van de soort onder gecontroleerde omstandigheden worden gegarandeerd.

10) HOE ZIT HET MET COMMERCIËLE VOORRADEN VAN LIJSTSOORTEN? 

De Verordening bevat overgangsbepalingen voor commerciële voorraden. Commerciële eigenaren hebben 12 maanden de tijd om hun voorraad uit te putten, bijvoorbeeld door de verkoop van die soorten aan niet-commerciële eigenaren die de soort tot het einde van hun natuurlijke leven kunnen houden, op voorwaarde dat deze onder gecontroleerde omstandigheden wordt gehouden en vervoerd en dat alle passende maatregelen worden getroffen om ontsnappen of voortplanten te voorkomen. Na de overgangsperiode van 12 maanden moeten eventuele resterende voorraden worden vernietigd of worden overgedragen aan een instelling die door de Belgische autoriteiten vergund is om de soort te houden.